شناسایی پیشرانهای مؤثر بر چشماندازهای توسعۀ منطقهای استان فارس با رویکرد آیندهپژوهی در راستای آمایش سرزمین
نویسندگان
1 گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران
2 گروه جغرافیای انسانی و برنامهریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 گروه جغرافیای انسانی و برنامهریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22108/ue.2025.144667.1312چکیده
در راستای تحقق رویکرد راهبردی لازم در راستای چشمانداز آتی و دستیابی به مفهومی مشخص از آیندۀ استان فارس، در پژوهش حاضر پیشرانهای مؤثر بر چشماندازهای توسعۀ منطقهای با رویکرد آیندهپژوهی در راستای آمایش سرزمین در استان فارس شناسایی شدهاند. این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی (از نوع توسعهای راهبردی)، و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی و به لحاظ رویکرد پژوهش، استقرایی است. روش گردآوری اطلاعات مبتنی بر روش مطالعات اسنادی-پیمایشی مبتنی بر تکنیک دلفی است و با استفاده از روش تحلیل تأثیر متقابل، به شناسایی پیشرانهای پژوهش اقدام شده است. جامعۀ آماری پژوهش شامل 37 متخصص و کارشناس در زمینۀ توسعۀ منطقهای و آمایش سرزمین است که بر اساس روش گلولهبرفی انتخاب شدهاند. به منظور تجزیهوتحلیل دادهها و تحلیل ساختاری تأثیرگذاری هر یک از شاخصهای مؤثر بر توسعۀ منطقهای در استان فارس از نرمافزار میکمک استفاده شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهد از میان 30 عامل بررسیشده، 4 عامل جذب سرمایه، نظام برنامهریزی آمایش استان، حکمروایی و منابع آب، به عنوان پیشرانهای کلیدی مؤثر در توسعۀ منطقهای استان فارس اثرگذار هستند که باید به صورت یکپارچه در برنامهریزی چشماندازها و توسعۀ منطقهای استان فارس از طرف ارگانهای مربوط در نظر گرفته شوند. همچنین، نتایج پژوهش نشان داد متغیرهای آموزش، فعالیتهای فنی و علمی و اقلیم متغیرهای راهبردی و با توان تأثیرگذاری کلان بر توسعۀ منطقهای استان فارس هستند.
