بررسی رابطه بین اندازه دولت و نابرابری توزیع درآمد در ایران: رهیافت الگوی خودرگرسیونی برداری مارکوف سوئیچینگ

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد دانشکده علوم انسانی دانشگاه آیت‌اللّه بروجردی، بروجرد، ایران

2 استادیار پژوهشکده اقتصاد و مدیریت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران

doi
10.29252/jem.2021.185532.1532
چکیده

رابطه بین اندازه دولت و نابرابری توزیع درآمد یکی از موضوعات مناقشه‌انگیز در حوزه اقتصاد بخش عمومی است. بر این اساس و با توجه به اهمیت اثربخشی سیاست‌های توزیعی دولت در مبارزه با پدیده فقر و تعدیل فاصله طبقاتی، مطالعه حاضر با استفاده از رهیافت الگوی خودرگرسیونی برداری مارکوف سوئیچینگ و داده‌های دوره زمانی 1396- 1348 به بررسی رابطه بین اندازه دولت و نابرابری توزیع درآمد در اقتصاد ایران پرداخته است. یافته‌های این مطالعه ضمن تأیید دیدگاه همیلتون نشان می‌دهد که رابطه بین اندازه دولت و نابرابری توزیع درآمد در اقتصاد ایران یک رابطه خطی نبوده و اساساً تحت تأثیر مقتضیات زمانی قرار داشته است. همچنین، یافته‌ها نشان می‌دهند که تنها در رژیم صفر (دوره زمانی 1362-1348) یک رابطه علّی یک‌طرفه مثبت از نابرابری توزیع درآمد به سمت اندازه دولت وجود داشته، در حالی‌که در رژیم یک (دوره زمانی 1396- 1363) هیچ نوع رابطه علّی بین دو متغیر تحت مطالعه مشاهده نشده است. به عبارت دیگر، می‌توان از تلاش در جهت بهبود وضعیت توزیع درآمد - در کنار وفور درآمدهای ارزی نفتی – به عنوان یکی از عوامل اندازه بزرگ دولت در دوره زمانی 1362- 1348 نام برد. همچنین، نکته حائز اهمیت دیگر این است که در هیچ یک از دو رژیم تحت بررسی، هیچ‌گاه اندازه بزرگتر دولت منجر به توزیع برابرتر درآمد در اقتصاد ایران نشده است.