بررسی حجم آب آبیاری و بهرهوری آب نخلستانها در استان فارس
نویسندگان
1 عضو هیأت علمی (دانشیار پژوهشی) مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی؛ سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
2 دانشیارپژوهشی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش
3 استاد موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
doi
چکیده
اطلاع از میزان آب مصرفی در بخش کشاورزی می تواند باعث مدیریت بهتر منابع آب و افزایش بهرهوری آب در مزارع و باغات گردد. تاکنون بررسیهای علمی اندکی در مورد وضعیت آبیاری نخلستانها در کشور و بویژه استان فارس که یکی از مناطق مهم تولید خرمای کشور است انجام شده است. در این تحقیق میزان عملکرد محصول، میزان آب آبیاری، بهرهوری آب و تفاوت آب آبیاری با نیاز آبی ناخالص در تعدادی از نخلستانهای استان فارس اندازه گیری و بررسی گردید. این بررسی در سه منطقه اصلی تولید خرما در استان فارس (جهرم، قیروکارزین و کازرون) انجام شد. تعداد 30 باغ انتخاب و میزان عملکرد، آب آبیاری، بهرهوری آب در طول سال زراعی 97-98 اندازهگیری گردید. سه سناریوی نیاز آبی سندملی آب، نیاز آبی از روش پنمن مانتیث در سال انجام تحقیق و نیاز آبی از روش پنمن مانتیث بازای دادههای هواشناسی بلند مدت برای باغات منتخب در نظر گرفته شد. میزان آب آبیاری نخلستانها با نیاز آبی ناخالص بوسیله آزمون تی در مناطق مختلف مقایسه شد. نتایج نشان داد که میانگین عملکرد، حجم آب آبیاری و بهرهوری آب نخلستانها مورد بررسی در طول یک سال بترتیب 9/8 تن در هکتار، 15118 مترمکعب در هکتار و 60/0 کیلوگرم بر مترمکعب بود. تفاوت بهره وری آب آبیاری در مناطق مورد بررسی از نظر آماری در سطح 5 درصد تفاوت معنیداری نداشت ولی تفاوت عملکرد و حجم آب آبیاری در مناطق مورد بررسی معنی دار بود. به طور کلی حجم آب آبیاری نخلستانها در مناطق مورد بررسی، کمتر از نیاز آبی ناخالص در سال انجام تحقیق و بلندمدت، و بیشتر نیاز آبی ناخالص بر اساس سندملی آب بود. میانگین راندمان و کفایت آبیاری در باغات مورد بررسی بترتیب 91 و 86 درصد بود.