بهینه سازی الگوی کشت در چاه های کشاورزی با قیود تحویل حجمی ماهانه و سالانه (مطالعه موردی : دشت قزوین)
نویسندگان
1 دانشیار و عضو هیئت علمی گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزرین
2 دانشیار و عضو هیئت علمی گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزرین
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد آبیاری ر زهکشی، گرره علوم ر مهندسی آب، دانشگاه بین المللی امام خمینی )ره(، قزرین
4 دانشیار و عضو هیئت علمی گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزرین
doi
چکیده
تحویل حجمی آب از مؤلفههای اصلی طرح تعادلبخشی آب زیرزمینی است. در شرایط تحویل حجمی آب، حفظ درآمد کشاورز و استفاده بهینه از آب همزمان باید مدنظر باشد. هدف از این تحقیق، تعیین الگوی کشت بهینه در چاههای کشاورزی منتخب دشت قزوین در شرایط تحویل حجمی و مطابق با حقابههای مصوب بوده است. در این پژوهش 9 مزرعه مطالعه شد و از روش برنامهریزی خطی برای بهینهسازی استفاده گردید. همچنین بهینهسازی الگوی کشت با اهداف حداکثر کردن سود خالص کشاورز، کاهش میزان آب مصرفی و افزایش بهرهوری اقتصادی صورت گرفت. الگوی کشت بهینه بهعنوان یک توصیه کلی به این صورت تعیین شد که 25% گوجهفرنگی، 10% یونجه، 16% گندم و 49% کلزا کشت شود. بهطور متوسط در چاههای موردمطالعه، بهرهوری آب در الگوی کشت مصوب و الگوی کشت بهینه با محدودیت ماهانه و سالانه آب، به ترتیب برابر با 5283، 9080 و 10570 ریال بر مترمکعب برآورد گردید. بهرهوری آب در الگوی کشت بهینه با محدودیت سالانه و ماهانه آب به ترتیب به میزان 100 و 72 درصد نسبت به الگوی کشت مصوب در پروانههای بهرهبرداری افزایش داشته است. همچنین، سود خالص در الگوی کشت مصوب و الگوی کشت بهینه با محدودیت ماهانه و سالانه آب به ترتیب برابر با 52978، 48275 و 88844 هزار ریال در هکتار برآورد گردید. سود خالص در الگوی کشت بهینه با محدودیت سالانه و ماهانه آب به ترتیب به میزان 7/67 درصد افزایش و 9/8 درصد کاهش نسبت به الگوی کشت مصوب داشته است. متوسط آب مصرفی در الگوی کشت مصوب و الگوی کشت بهینه با محدودیت ماهانه و سالانه آب به ترتیب برابر با 10287، 5150 و 8501 مترمکعب در هکتار برآورد گردید. کاهش آب مصرفی در الگوی کشت بهینه با محدودیت سالانه و ماهانه آب نیز به ترتیب 4/17 درصد و 9/49 درصد نسبت به الگوی کشت مصوب تعیین شد