فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دگردیسی کلان ‏استعاره ‏ها نشانۀ بزرگی از گسست‏ های تاریخی است. با تغییر شرایط تاریخی، مفاهیم سیاسی و اجتماعی تحول پیدا  می کنند و خود را در لباس جدیدی نمودار می ‏سازند. یکی از حوزه‏ های نوین مطالعات تاریخ، که به این تغییرات مفهومی می ‏پردازد، تاریخ مفاهیم یا تاریخ مفهومی نام دارد. تاریخ مفهومی چارچوب بسیار مناسبی برای بررسی شکل ‏گیری مفاهیم سیاسی‌ـ فرهنگی است و نشان می‏ دهد که چگونه این مفاهیم در دوره‏ های آستان ه‏ای دگردیسی پیدا می‏ کنند و به عصر بعد منتقل می ‏شوند؛ اما یکی از نقصان‏ های بزرگ این حوزه، غفلت آن از عناصرِ به ‏ظاهر غیرسیاسی مانند تمثیلات، استعارات، اساطیر و... است. در این تحقیق، که بر‌اساس پروژۀ تاریخ مفهومی راینهارت کوزلک تدوین یافته است، نشان داده ‏ایم که استعاره ‏ها و تمثیل ‏ها نیز نقش بسزایی در مفهومی ‏شدنِ واژه‏ ها و ورود آن‌ها با بار مفهومی نو به عصر مدرن دارند. در این تحقیق، یکی از کلید‏واژه‏ های عصر مدرن، یعنی وطن، بررسی شده است. این واژه، در کنار تعداد زیادی از دیگر واژگان، در عصر مشروطه‌ـ که باید یکی از دوران ‏های مهم آستان ه‏ای تاریخ ایران قلمداد شودـ بار مفهومی جدیدی به خود می ‏گیرد. چنان‌که خواهیم دید، وطن با پیوند‌خوردن به مفاهیمی همچون: زن، مادر و خانه، از قالب یک واژه به در‌می ‏آید و به یک مفهوم تبدیل می‏ شود.