ادبیات تطبیقی میان رشتهای: تطبیق نظریات روانکاوی لاکان از دریچۀ نظریههای مطالعات ترجمه
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی؛ دانشکده زبانهای خارجی؛ دانشگاه اصفهان؛ اصفهان؛ ایران
doi
10.22103/jcl.2022.18406.3369چکیده
مطالعات تطبیقی میانرشتهای، از رویکردهای نوینی است که امروزه بسیار مورد اقبال محافل علمی و اندیشمندان قرار گرفته است. جستار حاضر در پی انجام نمونهای از این دست مطالعات، با تمرکز بر رشته مطالعات ترجمه و روانکاوی است. برای تحقّق این هدف، در گام نخست، به بررسی نظریّات روانکاو فرانسوی، لاکان، پرداخته و مقایسهای مجمل میان برخی نظرات او و فروید ارائه شد. همچنین پس از ارائه توضیحاتی پیرامون قلمروهای «واقعی»، «خیالی» و «نمادین»، میان عقاید لاکان و فروید در زمینهی «خود»، «دیگر»، جایگاه مرکز ساختار و تأثیر آن بر کلِّ ساختار تطبیق صورت گرفت. در نهایت، رابطۀ میان نظریات روانکاوی لاکان از دریچه نظریههای مطالعات ترجمه به طور مبسوط تشریح شد. طبق یافتههای پژوهش، همانطور که هیچ عضوی از «نظام» نمی-تواند بطور مطلق جایگزینِ «مرکز» شود، هیچ ترجمهای نیز قابلیّت جایگزینی مطلق با متن اصلی را ندارد. پس از اشاره به برخی مفاهیم کلیدی در ترجمه و تحلیل تطبیقی نظریّات، این نتیجه حاصل گردید که حوزههای مذکور ارتباطی ظریف و در خور توجّه داشته و هرچند تاکنون مغفول نهاده شده، عرصه برای انجام مطالعات بیشتر در حوزههای نوین تطبیقی از این دست، کاملاً مهیّاست.