بررسی تطبیقی رمان رؤیای تبَّت فریبا وَفی و عروس فریبکار مارگارت اَتوود از منظرِ فمینیستی
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ولیعصر (عج)، رفسنجان، ایران.
2 استادیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده زبانهای خارجی، دانشگاه ولیعصر (عج)، رفسنجان، ایران.
doi
10.22103/jcl.2022.18495.3377چکیده
پژوهشهای تطبیقی، در حوزة ادبیات ویژة زنان از اهمیت زیادی برخوردار است. فریبا وَفی در رمان رؤیای تبَّت و مارگارت اِلِنُور اَتوود (Margaret Elenor Atwood) در رمان عروس دُزد (The Robber Bride) با نگاهی انتقادی، میکوشند تا تصویری واقعی از وضعیت زنان جامعة خود ارائه دهند. پژوهش حاضر، با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد تطبیقی مکتب امریکایی، با مبنا قراردادن مؤلفههای نقدِ زنمحور، به بررسی و تطبیق دو رمان و تبیین دیدگاههای دو نویسنده، به مسائل زنان میپردازد. بررسی تطبیقی این دو رمان، از آن جهت حائز اهمیت است که در بازتاب مسائل زنان، همانندیهای متعددی در فُرم و محتوای آن دیده میشود. این جُستار، در پیِ پاسخگویی به دو سوال اساسی است: مهمترین وجوه اشتراک دیدگاههای وَفی و اَتوود، در بازنمایی مسائل زنان چیست؟ با توجه به همسانیهای متعدد دو اثر در فُرم و محتوا، آیا وَفی از اَتوود متأثِّر بودهاست؟ نتایج پژوهش نشان میدهد که فریبا وفی و مارگارت اَتوود، با تأکید بر نقش محوری زنان و برجسته نمودن کُنشهای روایی آنان، انتقاد از نظام مردسالار، گزینشِ عامدانة آینه در معنای نمادین هویت زنانه، بهرهگیری از بسامد مکرر و آیندهنگرِ روایی جهت بازنمود آشفتگی ذهنی زنان، کاربرد برخی از واژگان و توصیفات خاصِ زبان زنانه و برگزیدن سبکِ تعاملی گفتگومحورِ زنانه، تصویری گویا از وضعیت زنان جامعة خود ارائه دادهاند. با وجود مؤلفههای مشترک محتوایی و فُرمی و تقَّدم زمانی اَتوود، میتوان احتمال داد که وَفی از اَتوود بهعنوان یک نویسندة صاحبسبک و پیشرو در داستانپردازی و مسائل زنان، تأثیر پذیرفتهاست.