اثر رژیم‌های مختلف آبیاری بر عملکرد کمی و کیفی دانه و روغن بادام زمینی (Arachis hypogaea L.) تحت تاثیر اتانول

نویسندگان

1 استادیار، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران

2 استادیار، بخش علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی، رشت، ایران.

3 دانشیار، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران

4 دانشجوی دکتری، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران

5 استادیار، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران

doi
چکیده

این آزمایش، به‌منظور ارزیابی اثر رژیم‌های مختلف آبیاری بر عملکرد کمی و کیفی دانه و روغن در بادام زمینی (Arachis hypogaea L.) تحت تاثیر اتانول، در طی فصل زراعی 1398 و 1399 به‌صورت کرت‌های خرد شده با طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی و در سه تکرار در مزرعه آزمایشی مرکز تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، آستارا (ایستگاه تحقیقاتی کانرود) اجرا شد. تیمارهای آزمایشی به‌ترتیب شامل چهار سطح رژیم آبیاری در 25، 50، 75 و 100 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A به‌عنوان کرت اصلی و سه سطح الکل اتانول شامل 10، 20 و 30 درصد حجمی به‌عنوان کرت فرعی بود. تنش خشکی سبب کاهش عملکرد دانه، درصد روغن دانه، عملکرد روغن، عملکرد پروتئین و اسیدهای چرب لینولئیک، پالمیتیک و آراشیدیک در روغن بادام زمینی گردید. ولی، تنش خشکی تاثیر مثبت بر صفاتی نظیر محتوای پروتئین دانه، اسیدهای چرب اولئیک و استئاریک داشت. بیشترین عملکرد دانه (3275 کیلوگرم در هکتار) تحت تاثیر متقابل رژیم آبیاری پس از 25 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A و کاربرد اتانول با غلظت 20 درصد حجمی به‌دست آمد. کاربرد برگی اتانول با غلظت 10 درصد حجمی تحت شرایط رژیم آبیاری پس از 100 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A (تنش خشکی شدید) بالاترین میزان اولئیک اسید (17/57 درصد) را نشان داد. در این آزمایش، تنش خشکی سبب کاهش عملکرد کمی دانه (56/69 درصد) در بادام زمینی گردید و افزایش سنتز اولئیک اسید تحت شرایط تنش خشکی کیفیت روغن بادام زمینی (93/13 درصد) را بهبود بخشید. کاربرد اتانول در هر دو شرایط آبیاری و تنش خشکی منجر به بهبود کمیت و کیفیت عملکرد دانه و روغن در بادام زمینی گردید. بدین ترتیب، کاربرد برگی اتانول می-تواند در راستای ارتقای عملکرد کمی و کیفی دانه و روغن در بادام زمینی در شرایط اقلیمی مشابه قابل توصیه ‌باشد.