عوامل موثر بر گرایش به نزاع فردی و جمعی با تأکید بر راهکارهای پیشگیرانه

نویسندگان

1 استادیار پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی فراجا

2 دانشجوی دکتری جامعه شناسی گرایش بررسی مسائل اجتماعی ایران دانشگاه یزد

3 استادیار دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه یزد

4 استادیار گروه علوم پایه دانشگاه علوم انتظامی امین.

doi
10.22054/rjsw.2023.72917.671
چکیده

هدف: خشونت و نزاع از آن نوع پدیده‌هایی است که نه تنها برای افراد درگیر، بلکه به واسطۀ ایجاد احساس ناامنی، فرسایش سرمایه اجتماعی و نمایش چهرۀ خشن از شهر یا محله و نظایر آن، پیامدهای منفی متعددی برای کل پیکرۀ اجتماع در پی دارد و لذا ضروری است پس از شناخت ابعاد این آسیب، در جهت کاهش آن اقدام کرد. از این رو، پژوهش حاضر، با هدف شناخت علل نزاع فردی و جمعی و راهکارهای پیشگیری از آن اجرا شد.روش‌شناسی‌: روش تحقیق، پیمایش و ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه است. جامعۀ آماری را شهروندان 18 تا 50 ساله ساکن در شهرستان‌های همدان، اسدآباد و ملایر (به دلیل برخورداری از بیشترین فراوانی نزاع)‌ تشکیل می دهد و حجم نمونه به تعداد 395 نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه ای چند مرحله ای از مناطق پرخطر و مستعد نزاع در شهرستان های مذکور انتخاب گردید. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد کم و کیف ادراک از نظارت والدین، وجود کنترل غیررسمی، و همچنین کنترل رسمی، احساس تعلق به اجتماع (پیوند اجتماعی)، سنگینی کفۀ هزینه در تحلیل هزینه- فایده از نزاع، رضایت از عملکرد پلیس، اعتماد نهادی (نهادهای قضایی) رابطه معکوس و متغیرهای ظرفیت پرخاشگری، احساس تعلق به شبکه دوستان، احساس محرومیت اجتماعی، احساس ناکامی اجتماعی و احساس آنومی رابطه مثبت و مستقیم با هر دو متغیر (گرایش به نزاع فردی و جمعی) دارند.نتیجه‌گیری: با مداخله در مکانیزم‌های علّی مذکور، می‌توان گرایش به رفتارهای نوع‌دوستانه (بجای خشونت و نزاع) را افزایش داد. این امر از طریق توجهات ساختاری ممکن خواهد شد.