بررسی تطبیقی مشروعیت حبس در فقه جعفری و حنفی

نویسندگان
doi
10.22034/ls.2026.100801
چکیده

حبس در فقه اسلامی جایگاه محدودی دارد و برخلاف نظام‌های حقوقی معاصر، به‌عنوان یک مجازات اصلی شناخته نمی‌شود. منابع شرعی تنها در موارد خاص، آن را به‌عنوان اقدامی تأمینی، احتیاطی یا در قالب حدود و تعزیرات پذیرفته‌اند. این در حالی است که در نظام‌های کیفری کنونی، حبس به‌طور گسترده به‌کار می‌رود؛ امری که ضرورت بازنگری فقهی در جایگاه و مشروعیت آن را آشکار می‌سازد. این پژوهش با روش تحلیلی _ تطبیقی و با استناد به منابع و متون معتبر فقهی، به بررسی مبانی، اقسام و اهداف حبس در فقه اسلامی، به‌ویژه از دیدگاه دو مکتب جعفری و حنفی پرداخته است. همچنین آثار و پیامدهای حبس و نسبت آن با اهداف شرعی کیفر مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که حبس در فقه اسلامی، بیش از آن‌که مجازاتی اصلاحی باشد، ابزاری استثنایی در خدمت حفظ نظم و حقوق عمومی است.