شرایط خسارات قابل مطالبۀ ناشی از نقض قرارداد در حقوق افغانستان و ایران
نویسندگان
1 دانشگاه زابل
2
doi
10.22034/ls.2025.100724چکیده
انسان بهعنوان موجودی اجتماعی، برای تداوم زندگی و تأمین نیازهای خود، ناگزیر از برقراری روابط گوناگون با دیگران است. در میان ابزارهای ایجاد این روابط، قرارداد جایگاهی محوری دارد؛ زیرا از طریق آن اشخاص میتوانند نیازهای مادی و اجتماعی خود را برآورده کنند. بااینحال، در عمل همه قراردادها بهصورت کامل اجرا نمیشوند و گاه به دلایل مختلف نقض میگردند و در نتیجه، زیاندیده از قرارداد (متعهدله) از دستیابی به منافع مورد انتظار بازمیماند. در چنین وضعی، متخلف از قرارداد (متعهد) مکلف به جبران خسارت است. پرسش اصلی این پژوهش آن است که خسارات ناشی از نقض قرارداد تحت چه شرایطی قابل مطالبه است؟ این تحقیق با روش اسنادی و کتابخانهای انجام شده و با بررسی منابع فقهی و حقوقی به تحلیل شرایط تحقق مسئولیت قراردادی پرداخته است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که متعهد پیمانشکن موظف است تمامی خسارات زیاندیده را جبران کند، مشروط بر آنکه خسارتها مشروع، مسلم، مستقیم و قابل پیشبینی باشند، قبلاً جبران نشده و متعهدله نیز انجام تعهد را مطالبه کرده باشد. بر این اساس، جبران خسارت ناشی از نقض قرارداد هم وسیلهای برای ترمیم زیان وارده و هم عاملی برای تضمین اجرای تعهدات و استقرار عدالت قراردادی در روابط حقوقی است.