بررسی علت رویینتنی در شاهنامه و مهابهارت بر اساس الگوهای آیینی
نویسندگان
1 دانشیار فرهنگ و زبان ایران باستان، بخش زبانهای خارجه و زبانشناسی،ذدانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، بخش زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
3 استاد زبان و ادبیات فارسی، بخش زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
doi
10.22103/jcl.2021.18259.3356چکیده
رویینتنی یکی از مباحث تکرار شونده در حماسههای جهان است که در شاهنامه و مهابهارت نیز نمود یافته است. اما درباة علت رویینتنی روایتهای متعددی در سرتاسر جهان دیده میشود؛ رویینتنی با آب، رویینتنی با خون اژدها، رویینتنی به کمک خدایان و… که همگی قدمت بسیار دارند و با اساطیر کهن پیوند خوردهاند و یافتن نشانههای روایت کهنتر در آنها سخت مینماید. در سوی دیگر نیز آیینهای شمنی، آیینهای بسیار کهنی هستند که در واقع تکرار اسطورههای بسیار کهن بودهاند. بنابراین میتوانند در یافتن اشکال کهن اسطوره راهنمای بسیار مفیدی باشند. در این تحقیق سعی شده است علل رویینتنی در روایتهای شاهنامه و مهابهارت، بر اساس آیینهای شمنی تحلیل شده و اصیلترین روایت در باب رویینتنی به دست آید. بر اساس این تحقیق رویینتنی به واسطه بلعیده شدن توسط اژدها که در اسطوره روایتّهای ایرانی نمود یافته، اصالتی بسیار کهنتر دارد؛ اما قدیمترین روایت احتمالاً روایت رویینتنی ارجونه است که با تغییراتی در مهابهارت نمود یافته است.
