فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به محدود بودن منابع آبی کشور و خشکسالی‌های اخیر و نیز، اثرات سوء زیست محیطی ناشی از رها‌سازی غیر اصولی زهاب‌های حاصل از کشاورزی، مدیریت و بهره‌برداری بهینه از این‌گونه آب‌ها امری ضروری است. در این پژوهش امکان استفاده مجدد از زهاب‌های حاصل از کشت نیشکر در دشت خوزستان برای کشت جو و اکالیپتوس و تخلیه نهایی به تالاب‌های مصنوعی و یا حوضچه‌های تبخیری، به‌صورت برنامه شبیه‌سازی مورد بررسی قرار گرفت. در این راستا، با استفاده از آزمون‌های شوری‌زدایی، بهترین مدل تجربی شوری‌زدایی خاک‌ها در محدوده مطالعاتی تعیین شد. با استفاده از مدل تجربی شوری‌زدایی، نسبت به تهیه یک مدل شبیه‌سازی، به‌منظور تعیین میزان شوری نهایی خاک (ECf) به ازاء کاربرد تراوشات عمقی حاصل از آبیاری زراعت نیشکر اقدام شد. سپس، بر اساس میزان زهاب نیشکر و نیاز آبی جو و اوکالیپتوس، مساحت زمین‌های قابل کشت این گیاهان تعیین شد. همچنین، با تهیه یک برنامه محاسباتی، مساحت حوضچه تبخیری و یا تالاب‌های مصنوعی، برای تخلیه زهاب‌ باقیمانده از کلیه زراعت‌ها تعیین شد. نتایج نشان داد، با استفاده از زهاب یک هکتار زراعت نیشکر در سال دوم کشت، می‌توان 5/0 هکتار جو کشت کرد و با استفاده از باقیمانده زهاب یک هکتار نیشکر و زهاب 5/0 هکتار جو، می‌توان 22/0 هکتار اوکالیپتوس کاشت. در نهایت، مساحت محدوده‌های مورد زهکشی برای ایجاد یک هکتار حوضچه تبخیری (بیلان آبی صفر)، تالاب (ارتفاع سطح ایستابی 25/0+ متر) و تالاب (ارتفاع سطح ایستابی 5/0+ متر)، با استفاده از مقادیر زهاب باقیمانده از زراعت نیشکر، جو و اوکالیپتوس برابر با 4348/0 متر در طول یک‌سال زراعی به‌ترتیب برابر با 715/5، 61/12 و 51/19 هکتار به‌دست آمد.