بررسی تطبیقی لفظ و معنا در امثال کردی ایلامی و عربی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عرب، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی ،دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

3 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.

doi
10.22103/jcl.2021.12236.2666
چکیده

ادبیات تجلیگاه باورها، اندیشه‌ها وآداب و رسوم ملت‌هاست که بخش عمده و دیرینه‌ای از آن در ضرب‌المثل‌ها نمود یافته است. ضرب‌المثل‌ها جملات کوتاه و موجزی هستند که از روزگاران دورصیقل یافته، سینه به سینه به ما رسیده‌اند. این عبارات موجز به سبب برخورداری ازعمق معنایی و حکمی و نیز کوتاهی لفظ و قابلیت به خاطر سپاری آسان، همیشه به عنوان یک کالای فرهنگی در بین ملت‌ها و اقوام در تبادل و انتقال بوده‌اند.استان ایلام به سبب همسایگی با عراق و وجود مرزمشترک طولانی، همواره محل تردد و داد وستد اقتصادی و فرهنگی مردمان کُرد و عرب بوده است. تأثیرات متقابل دوزبان علاوه بر شعر، در فرهنگ عامه که امثال بخش عمده‌ی آن است، نیز نمود یافته‌است. در این نوشتار سعی نگارندگان برآن بوده است تا با بررسی ضرب‌المثل‌های عربی و کردی ایلامی با رویکرد تحلیلی –توصیفی و به شیوه‌ی کتابخانه‌ای، به بیان اشتراکات و اختلافات لفظی و معنایی موجود در این امثال بپردازند. از نتایج تحقیق آن است که پاره‌ای از امثال در دو زبان در لفظ و محتوا دارای تطابق نعل به نعل بوده، ظن ترجمه را در مخاطب برمی انگیزند؛ پاره‌ای دیگر اشتراک لفظی نسبی و معنایی کامل دارند و به احتمال حاصل مهاجرت امثال از زبانی به زبان دیگرهستند و پاره‌ای نیز تنها اشتراکات معنایی داشته، حاصل نوعی توارد ناشی از نزدیکی جغرافیایی، فرهنگی و آیینی می باشند.