بررسی تطبیقی_انتقادی تعریف "سنت" و "نوآوری" در نقد ادبی ایران و جهان

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، ایران

2 دانش‌آموخته زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، ایران

doi
10.22103/jcl.2021.14990.2960
چکیده

مفهوم سنت از مفاهیم پرکاربرد در علوم انسانی است و در هر یک از حوزه‌های آن معنای اصطلاحی خاصی دارد . در این میان، سنت ادبی و نوآوری، به عنوان مفهوم متقابل آن، از اهمیت ویژه‌ای در ادبیات به ویژه نقد ادبی برخوردار است. این پژوهش با نگاهی انتقادی تعاریف سنت و نوآوری را در آراء صاحب‌نظران ایرانی بررسی کرده و نتایج به‌دست‌آمده را با مهم‌ترین نظریات منتقدان غربی و عربی تطبیق داده و وجوه شباهت و تفاوت آن‌ها را نشان‌داده‌است. بر اساس نتایج این پژوهش ، در یک نگاه کلی می‌توان گفت که این تعاریف دارای اختلافاتی از دو جنبۀ گستردگی عناصر تشکیل دهنده و الزامی بودن یا نبودن شرط تکرار در شکل‌گیری سنت‌اند . بر این اساس ، تمامی ویژگی‌های صوری و محتوایی که در آثار ادبی وجود دارند و پس از گذشت دوره‌های زمانی کوتاه یا طولانی تکرار و تدوام می‌یابند، سنت ادبی را تشکیل می‌دهند . در باب نوآوری نیز باید گفت رابطۀ پویای آن با سنت، جوهرۀ اصلی آثار ادبی و ضامن موفقیت نوآوری-های ادبی‌ و سبب نوزایی مداوم سنت است.

کلیدواژه‌ها