عوامل مؤثر بر توسعه و تولیدات علمی مفهوم مدیریت پایدار منابع آبی در کشورهای مختلف

نویسندگان

1 کارشناس ارشد کتابداری، مدرس مدعو دانشگاه پیام نور

2 استادیار گروه اقتصاد و توسعه، دانشکده کشاورزی، دانشگاه پیام نور

3 استادیار گروه منابع طبیعی و محیط زیست دانشگاه پیام نور

doi
چکیده

از گذشته تاکنون همواره جوامع انسانی جهت بهره‌برداری و مدیریت منابع آبی، برنامه‌ریزی‌هایی داشته‌اند. این امر بخصوص در جوامعی که با محدودیت منابع آبی مورد تقاضا مواجه بوده‌اند مشهودتر می‌باشد. پژوهش حاضر، تحلیلی بر وضعیت تولیدات علمی نمایه شده در پایگاه‌های اطلاعاتی Web Of Scienceدر حوزه مدیریت پایدار منابع آبی می‌باشد. به‌این‌صورت که ارتباط بین مطالعات موجود در این زمینه با شاخص‌های موثر در تولیدات علمی این حوزه، نظیر شاخص‌های بارندگی، سرانه ردپای آب، سرانه مصرف آب آبی، سرانه مصرف آب سبز، سرانه مصرف آب خاکستری بررسی شد. اطلاعات مربوط به این شاخص‌ها از نرم‌افزار ArcGIS 10.6.1 استخراج گردید. سپس با استفاده از نرم‌افزار SPSS 21 ارتباط بین شاخص‌های مذکور و تولیدات علمی کشورهای مختلف در زمینه مدیریت پایدار منابع آبی در قالب مدل رگرسیون خطی چندگانه به‌دست آمد. نتایج نشان داد، تعداد رکوردها از سال ۱۸۰۰ تا ۲۰۱۹ نرخ رشدی معادل ۵۵ درصد داشته است یعنی با گسترش بحران آب، مطالعات علمی بیشتری در زمینه مدیریت پایدار منابع آبی شکل گرفته است. نتایج تحلیل رگرسیون شاخص‌های موثر نشان داد، افزایش بارندگی سالیانه و افزایش سرانه مصرف آب‌های آبی و خاکستری نقش مهمی در افزایش تولیدات علمی در زمینه مفهوم مدیریت پایدار منابع آبی دارد.