مدیریت آبیاری و مصرف بهینه آب در زراعت ذرت

نویسندگان

1 استادیار، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

2 دانشیار پژوهشی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات،

doi
چکیده

ذرت یکی از مهمترین محصولات کشاورزی است که سهم عمده‌ای در تأمین نیازهای غذایی کشور را به خود اختصاص داده است. ذرت به تنش آبی حساس بوده و در شرایط کم آبی عملکرد آن کاهش می یابد. محدودیت منابع آبی در بیشتر مناطق کشور سبب شده که کشاورزان میزان آب کافی برای تامین نیاز آبی ذرت نداشته باشند. بنابراین اگر ابزار مناسبی برای تشخیص دقیق زمان و مقدار آبیاری در اختیار باشد، میتوان با مقدار آب کمتر، محصول مناسبی را برداشت نمود. شناخت کافی از مراحل رشد و نیاز آبی ذرت در طول دوره رشد می‌تواند نقش مهمی در جلوگیری از هدر رفت منابع آبی داشته و باعث کاهش تنش‌ها و افزایش عملکرد در واحد سطح شود. بر اساس تحقیقات انجام شده، نیاز خالص آب آبیاری ذرت دانه‌ای در کشور به طور متوسط حدود 6852 متر مکعب در هکتار است. حساسترین مراحل رشد ذرت نسبت به تنش آبی دوره ی گل‌دهی و شکل‌گیری دانه است. اعمال مدیریت بهینه مصرف آب در این محصول با استفاده از روش آبیاری جویچه‌ای یک در میان ثابت و یا متناوب به جای روش آبیاری معمول، استفاده از نوارهای آبیاری قطره‌ای تیپ به جای آبیاری سنتی جوی پشته‌ای، استفاده از کشت نشایی، انتخاب ارقام زودرس و ارقامی که با شرایط اقلیمی، کیفیت و کمیت آب موجود حداکثر تطابق را داشته باشند، استفاده از ارقام متحمل به خشکی و تغییر آرایش کاشت امکان پذیر است