عاملیت سلامت‌محور و موانع ادارک شده تحقق سلامت در زنان نابینا و کم نابینا

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی دانشگاه کاشان

2 دانشیار علوم اجتماعی دانشگاه کاشان

3 استادیار علوم اجتماعی دانشگاه کاشان

4 دکتری جامعه شناسی دانشگاه کاشان

doi
10.22054/rjsw.2022.68115.596
چکیده

گروه‌های اجتماعی مختلف هرکدام تلاش‌هایی در جهت رسیدن به سلامتی اتخاذ می‌کنند و با توجه به موقعیت اجتماعی خود با موانعی نیز در جهت تحقق سلامتی مواجه هستند در این میان زنان نابینا و کم‌بینا نیز تجربیات منحصر به‌فردی در این زمینه دارند. این پژوهش با روش پدیدار شناسی، به واکاوی تلاش‌های زنان نابینا و کم‌بینا در بستر تجربه زیسته‌ی‌شان و همچنین موانع پیش‌روی آنان در شهر کاشان می پردازد. دراین راستا با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند با ملاک اشباع نظری 25 نفر از زنان نابینا و کم‌بینا برای انجام مصاحبه های عمیق انتخاب شده اند. سپس با استفاده از تحلیل تماتیک براون و کلارک مصاحبه‌ها تحلیل گردید. پس از استخراج کدهای مناسب، دو تم اصلی با عناوین عاملیت سلامت‌محور و موانع ادراک‌شده‌ی تحقق سلامت به دست آمده است. عاملیت سلامت‌محور، شامل کنش‌ها و اقداماتی است که در حیطه‌ی آگاهی افراد است و جهت حفظ، بهبود و یا ارتقای سلامت بروز می‌کند. و دارای تم‌های فرعی پیش فرض‌های اولیه سلامتی، پیشگیری آگاهانه در راستای حفظ سلامت، بازسازی و درمانگری و اقدامات مخل سلامتی است. موانع ادراک‌شده‌ی سلامت نیز به مقوله‌های کلان اجتماعی اشاره دارد که خارج از اراده افراد تحقق سلامتی را در زنان نابینا و کم‌بینا محدود می‌نماید و حاوی تم‌های فرعی سلامت اقتصاد محور، رفتارهای آزار دهنده‌ی جامعه، بستر اجتماعی ناتوان‌کننده و چالش با نهاد درمان و خانواده‌ی منفعل می باشد.