بررسی عوامل مؤثر بر بهرهوری بارش در جنگل
نویسندگان
1 عضو هیات علمی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان،سازمان تحقیقات، آموزش و
2 عضو هیات علمی بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان،سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،
3 کارشناس مسئول مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایران
doi
چکیده
آب اصلیترین عامل مؤثر در تولید جنگل است و بارش باران و برف مهمترین منابع تأمین آب جنگل میباشند. اما همیشه درصدی از بارندگی تلف شده و از چرخه آب سطحی جنگل خارج میشود. در این مقاله مروری بر مفهوم باران ربایی در جنگل و تاثیر مولفه های ان بر بیلان آبی حوزه های آبخیز انجام شد. باران ربایی درختان نقش موثری درتعیین میزان بارندگی رسیده به کف جنگل دارد و بنابراین بخش مهمی از تراز آبی در بوم سازگان های جنگلی را شامل می شود. آن بخش از بارندگی که به خاک اکوسیستمهای جنگلی نمیرسد به دو بخش تقسیم میگردد. اتلاف از سطح تاج درختان و تبخیر از سطح لاش ریزههای کف جنگل مقداری از بارندگی که به واسطهی باران ربایی از دسترس پوشش جنگل خارج میشود، بخش مهمی از مقدار تبخیر را در اکوسیستمهای جنگلی در بر میگیرد و تأثیر زیادی بر بیلان آبی در نواحی جنگلی و نیز بر چرخه هیدرولوژی و چرخه مواد غذایی در اکوسیستمهای زمینی دارد. در صورت آگاهی از مقدار باران ربایی در مناطق دارای فصل خشک در دوره رویش گیاهی، میتوان در صورت زیاد بودن مقدار باران ربایی، باتوجهبه نیاز آبی توده، با انجام عملیات تنک کردن، به استقرار تجدید حیات و همچنین برآورده شدن نیاز آبی گونههای گیاهی به طور مؤثری کمک کرد. سهم زیادی از بارندگی تابستانه در جنگل به صورت باران ربایی از دسترس توده جنگلی خارج می شود؛ بنابراین آگاهی از مقدار باران ربایی، بهویژه برای ارزیابی و اندازهگیری تبخیر و تعرق در اکوسیستمهای جنگلی و در نتیجه برای مدیریت اصولی حوزههای آبخیز جنگلی، ضروری به نظر میرسد.