فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

موسسه آب و توسعه پایدار فلات در طول سه دهه گذشته اقدام به تولید گسیلنده­های سفالی نموده و سامانه مذکور را به‌صورت نمایشی در سطوح کوچک در چند منطقه از استان کرمان در باغات پسته به اجرا گذاشته است. با توجه به اینکه مشخصات هیدرولیکی گسیلنده­های بکار برده شده در باغات نامشخص و مدت‌زمان کارکرد آن نیز نامشخص می­باشد، لذا ارزیابی عملکرد گسیلنده‌های مورداستفاده در باغات مذکور غیرممکن می­باشد. به منظور بررسی و ارزیابی عملکرد هیدرولیکی گسیلنده­ها از نقطه‌نظر ضریب تغییرات ساخت و همچنین تغییرات مقدار تراوش در شرایط آزمایشگاهی تعداد 400 عدد گسیلنده سفالی در موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی کرج مورد بررسی قرار گرفت. برای بررسی ضریب تغییرات ساخت، گسیلنده­ها به دسته­های 20 تایی گروه‌بندی‌شدند و هریک از گروه­ها در فشار هیدرو استاتیک ثابت 1/75 متر با استفاده از آب با کیفیت 0/83 دسی زیمنس بر متر مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج حاصل از اندازه­گیری­ها نشان داد که مقادیر ضریب تغییرات ساخت دسته­های 20 تایی مورد آزمون ، در حدفاصل 23 الی 73 درصد بودند که از حد 20 درصد اعلام شده استاندارد ASAE  بیشتر بود و غیرقابل‌قبول تشخیص داده شدبه­منظور بررسی تداوم تراوش در طول زمان، تغییرات آبدهی گروه­های 7 تایی گسیلنده در سه فشار هیدرو استاتیک 0/5، 1 و 2 متر مورد آزمون قرار گرفت. اندازه­گیری تراوش از گسیلنده­های سفالی به مدت 1000 ساعت نشان داد که با عبور آب از تخلخل موجود در بدنه این نوع گسیلنده­ها، املاح محلول در آب به‌مرورزمان در محیط متخلخل بدنه سفال رسوب می­کند و باعث گرفتگی می­شود. متوسط حداکثر تراوش اولیه گسیلنده­ها در دسته­های 7 تایی در فشار­های هیدرو استاتیک 0/5، 1 و 2 متر به ترتیب 1/53، 2/57و 4/78 لیتر در ساعت در متر بود و پس از گذشت 1000 ساعت آزمون پیوسته، مقادیر تراوش انتهایی به ترتیب 0/93، 1/48 و 1/29 لیتر در ساعت در متر رسید. مقادیر نزولی تراوش نشان داد که املاح محلول در آب به ‌مرور زمان در خلل و فرج موجود در بدنه گسیلنده رسوب می­کند و باعث کاهش آبگذری گسیلنده می­شود. با توجه به کاهش آبگذری گسیلنده، امکان استفاده پایدار از آن‌ها برای تأمین آب موردنیاز گیاه زراعی/باغی در درازمدت، مقدور نمی­باشد.