عملکرد مدل SaltMod در شبیه‌سازی سطح ایستابی، حجم و شوری زهاب در زهکشی آزاد و کنترل شده

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

2 دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

3 دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، ، قزوین، ایران

4 دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

5 دانش‌آموخته دکتری آبیاری و زهکشی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران

doi
چکیده

برای کنترل شوری آب‌وخاک از سامانه­های زهکشی استفاده می­شود که شناخت آن‌ها نیازمند صرف وقت و هزینه است. برای صرفه­جویی در هزینه و زمان می­توان مدل­های شبیه­سازی زهکشی را بکار برد. پژوهش حاضر، عملکرد مدل SaltMod در شبیه­سازی سطح ایستابی، حجم و شوری زهاب را ارزیابی نمود. شبیه­سازی برای سه محصول مهم دشت مغان (گندم، جو و ذرت) و سه تیمار FD، CD70 و CDch انجام شد. برای بررسی زهکشی کنترل‌شده در مدل، ضریب کنترل زهکشی (Frd) لحاظ شد. تیمار FD برای کالیبراسیون، تیمارهای CD70 و CDch برای اعتبار­سنجی انتخاب شدند. پس از شبیه­سازی، میزان مطابقت میان مقادیر واقعی و شبیه­سازی­شده بررسی شد. در شبیه­سازی سطح ایستابی، میانگین RE برای گندم، جو و ذرت به ترتیب 3/17، 3/11 و 11 درصد و میانگین RMSE 13/0، 07/0 و 07/0 به دست آمد. همین شاخص­ها برای حجم زهاب 16، 22 و 17 درصد و همچنین 05/0، 07/0 و 06/0 حاصل شد. این نتایج، دقت قابل‌قبول مدل را تائید می­نماید. سپس از مدل برای بررسی تأثیر عامل کنترل زهکشی، عمق آب آبیاری و عمق نصب زهکش بر سطح ایستابی، حجم و شوری زهاب استفاده گردید؛ بنابراین مدل می­تواند مدیریت­های مختلف آبیاری و زهکشی را در دشت مغان شبیه­سازی نماید.