نقش تجارت در گسترش اسلام در تُمْبوکْتو

نویسندگان
doi
https://doi.org/10.71871/jhcin.2025.1214893
چکیده

شهر تُمْبوکْتو (تیمبوکتو) که در اواخر سدۀ پنجم هجری/ یازدهم میلادی در حاشیه جنوبی صحرای بزرگ آفریقا و در نزدیکی رود نیجر شکل گرفت، در سده‌های میانه پیسین به‌عنوان محل تلاقی کاروان‌های صحرایی و مرکز دانش و تجارت غرب آفریقا شکوفا شد. پژوهش حاضر می‌کوشد ارتباط تجارت و گسترش اسلام در تُمْبوکْتو را تحلیل کند و به این پرسش پاسخ دهد که نقش تجارت در گسترش اسلام در تُمْبوکْتو چه بود؟ گسترش اسلام در تُمْبوکْتو نتیجه تعامل پیچیده‌ای میان تجارت عبوری، قدرت سیاسی و فعالیت‌های علمی بود. بازرگانان مسلمان در روندی تدریجی با ایجاد تسهیلات در مسیرهای تجاری، رواج زبان عربی، نزدیکی به دربارهای غرب آفریقا، سکونت در تُمْبوکْتو و رهاکردن تجارت و پرداختن به تبلیغ اسلام و حمایت از علما،مردمان این سرزمین را به اسلام فراخواندند و زمینه‌ساز گسترش اسلام در این شهر شدند.