فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تعامل و تقابل میان شاهان قاجار و علمای شیعه پدیده‌ای رایج در ایران آن دوران بود. فقدان مشروعیت دینی و مقبولیت مردمی حکومت ناصرالدین‌شاه، سبب گردید، تا شاه برای قانونی نامیدن حکومتش، نفوذ معنوی و ایجاد پایگاه اجتماعی در جامعه کرمان به تأیید و حمایت علمای شیعه (متشرعه) آنجا سخت نیازمند گردد. چگونگیِ روابط دربار ناصری با علمای متشرعه کرمان به گزارش حکام ایالت کرمان از عملکرد علمای متشرعه به دربار بستگی داشت. این مقاله به روش تاریخی و با رویکرد تحلیلی و با استناد به منابع کتابخانه‌ای و اسناد موجود می‌کوشد تا کیفیت تعامل و تقابل بین دربار ناصری و حکومت کرمان با علمای متشرعه در کرمان را تحلیل نماید. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که علمای متشرعه کرمان به‌عنوان رهبرانِ دینی و اجتماعیِ از مقام و منزلت فراوانی در جامعه و نزد حکام کرمان و دربار ناصرالدین‌شاه برخوردار بودند؛ بنابراین اغلب ارتباط دوسویه‌ای بین علما و حکومت قاجاریه برقرار بود؛ اما با بروز فتنه و اغتشاشات فراوان در جامعه کرمان و یا علاقه‌مندی علما به فرقِ نوظهور از سوی حاکمان یا دربار مورد عتاب و سرزنش فراوان قرار می‌گرفتند.