قتل تبعه روسیه تزاری در سبزوار و عملکرد دولت ایران در مدیریت پیامدهای آن

نویسندگان
doi
چکیده

قتل نرسیس ارمنی، تبعه روسیه تزاری، در سبزوار با توجه به شرایط سیاسی آن روزگار ایران در فاصله‌ای اندک از به تخت نشستن محمدعلی‌شاه و اهمیت روابط ایران و روسیه، و وجود سابقه‌ای نظیر قتل گریبایدوف و تبعات آن برای ایران، حساسیتی فراتر از رویدادی جنایی داشت. این پژوهش می‌کوشد تا بر اساس اسناد و منابع موجود، به‌ویژه اسناد وزارت امور خارجه، ضمن شرح واقعه قتل نرسیس، سیاست و عملکرد دولت قاجار را برای مدیریت پیامدهای محتمل این واقعه، از جمله آشوب‌ در سبزوار و یا تنش در روابط سن‌پترزبورگ ـ تهران، بررسی کرده و رسیدگی دولت ایران به این واقعه را بررسی و تحلیل کند. این مقاله با تکیه بر اسناد و داده‌های کتابخانه‌ای، با کاربست روش تاریخی و با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی به نگارش درآمده است. نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که دولت ایران با ارزیابی و درک شرایط، و در نظر گرفتن ابعاد فراملی این واقعه، و احاله پرونده به وزارت امور خارجه، و با استفاده از ظرفیت‌ها و امکانات موجود، از جمله یاری ‌گرفتن از روحانیون و متنفذان محلی سعی در مدیریت بحران داشته‌ و در بازه زمانی کم‌تر از یک‌ماه ‌به این غائله پایان داده‌ است.