مدیریت مصرف آب در جنگل‌کاری مناطق خشک و نیمه خشک از طریق تعیین نیاز آبی و آستانه تحمل به خشکی

نویسندگان

1 استاد گروه زیست فن آوری موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 کارشناس پژوهش بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران

3 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران.

4 دانشیار گروه تحقیقات بیابان موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
چکیده

در مناطق خشک و نیمه‌خشک، بهبود پوشش گیاهی از طریق جنگل­کاری می‌تواند، ضمن کنترل بیابان­زایی و تولید مواد سلولوزی، شرایط را برای بقا و سکونت انسان و همچنین حیات‌وحش فراهم ­نماید. در کنار انتخاب گونه مناسب برای جنگل­کاری، می­بایست به نیازهای بوم‌شناختی و بوم سازگاری آن‌ها نیز توجه کرد. بسیاری از گونه‌های جنگلی، می­توانند با سازوکارهای مختلف ازجمله بهبود کارایی مصرف آب با خشکی مقابله نمایند. از طرف دیگر توجه به نیاز آبی واقعی این گیاهان و تأثیر تنش خشکی بر رفتار و سازگاری آن‌ها با طبیعت، حائز اهمیت است. از طریق آزمایش­های لایسیمتری و تعیین نیاز آبی تعدادی از گونه­های جنگلی ازجمله تاغ (Haloxylon aphyllum) و چند گونه اکالیپتوس (Eucalyptus camaldulensis,E. microtheca E. sarjentii, E. leucoxyloni, E, saligna و E. flocktoniea)، سازوکارهای سازگاری آن‌ها برای بقا در شرایط خشک موردتوجه قرار گرفت. در میان گونه­های ذکرشده تاغ دارای کمترین نیاز آبی و مقاوم‌ترین گونه به تنش خشکی بود. این‌گونه همچنین از کارایی مصرف آب بالاتری در مواجه با تنش خشکی، برخوردار بود.