ابرقدرت غرب از نگاه چینیان: قلمرو شاهنشاهی اشکانی در منابع چینی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ ایران باستان دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار تاریخ دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jis.2022.344823.1123
چکیده

شاهنشاهی اشکانی تقریباً هم‌‌زمان با امپراتوری هان به قدرت رسید و با آن مناسبات سیاسی و اقتصادی و... داشت؛ بنابراین این دولت مورد توجه سالنامه‌‌های کهن چینی بود. گسترۀ جغرافیایی این حکومت، به‌‌ویژه در مناطق شرقی، جزو مباحثی است که در این سالنامه‌‌ها بدان پرداخته شده و با توجه به فقر منابع این دوره می‌‌تواند در تبیین موضوع و تکمیل گزارش منابع غربی مفید باشد. هدف پژوهش حاضر، بررسی گسترۀ جغرافیایی قلمرو اشکانیان در منابع چینی است. افزون بر این، نقش اشکانیان در تصویرسازی منابع چینی از قلمرو آنان هم تحلیل شده‌است. پژوهش حاضر به روش توصیفی ـ تحلیلی و به شیوۀ کتابخانه‌‌ای انجام یافته‌است. بررسی‌‌ها نشان می‌‌دهد اطلاعات منابع چینی دربارۀ قلمرو اشکانی، به‌‌ویژه در سرحدات شرقی، بسیار ارزشمند است. همچنین به نظر می‌‌رسد اشکانیان خود را یگانه ابرقدرت غرب می‌دانستند و در عمل هم ضمن تلاش برای حذف رومیان از مناسبات سیاسی و اقتصادی بین‌‌المللی، سعی داشتند قلمرو خود را بزرگ‌تر از آنچه بود، در نگاه چینیان به تصویر بکشند.