تاب آوری اجتماعی تشکل‌های اقتصادی در مواجهه با آنومی نهادی (مورد مطالعه: انجمن صنایع لوازم خانگی ایران)

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم اجتماعی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

2 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی‌ اقتصادی و توسعه،‌ واحد رودهن‌،‌ دانشگاه آزاد اسلامی‌، رودهن‌،‌ ایران

3 استادیار گروه جامعه‌شناسی‌،‌ واحد تهران مرکزی،‌ دانشگاه آزاد اسلامی‌، تهران،‌ ایران

doi
10.22054/rjsw.2022.65414.553
چکیده

هدف این پژوهش بررسی تاب آوری اجتماعی تشکل های اقتصادی در مواجهه با آنومی نهادی با رویکرد تحلیل نهادی است. زمان انجام پژوهش1399 تا 1400 و نوع روش کیفی و نوع روش ‏تحلیل داده‌ها تحلیل مضمونی است. تکنیک گردآوری داده ها، مصاحبه اپیزودیک و جمعیت تحقیق شامل کلیه اعضای ‏انجمن مذکور است که 21 نفر به صورت هدفمند انتخاب شدند. یافته ها نشان داد شالوده‌های آنومی ‏نهادی و بحران های ناشی از آن در مورد مطالعه در دو سطح کلان و خرد قابل ردیابی است. در سطح کلان، تغییر ساختارهای بنیادین، استقرار جامعه در وضعیت گذار و پیدایش روحیات تازه در ایرانیان به ایجاد آنومی انجامید. در سطح خرد‌ عدم کامیابی در تحقق ارزش ها و آرمان‌های مشترک ‏در مورد مطالعه زمینه را برای آنومی مهیا و‌ ناهماهنگی ابزار و قواعد فرهنگی کنشگران برای دستیابی به هدف مشترک، یعنی‌‌‌ جستجوی تحول،‌‌‌ آنومی را ‏تشدید کرد. بر خلاف نظریه آنومی‌ مرتون، در این پژوهش مشخص شد امکان انعطاف و عمل همزمان کنشگران در قالب دو یا ‏چند الگوی فرهنگی وجود دارد. با توجه به التزام همزمان اعضای مورد مطالعه به الگوی‌ سازگاری و همنوایی‌ به علاوه ‌‌‌بدعت ‏و نوآوری‌‌،‌ می‌توان الگوی ‌‌‌«سازگاری تحول خواهانه» را به الگوهای مورد ذکر مرتون اضافه کرد که نشاندهنده تاب آوری خلاقانه در مورد مطالعه است. براساس روابط علی و معلولی کشف شده در این پژوهش، چنانچه پس از وقوع تحول،‌ ارزش‌ها و آرمان‌های تحقق نیافته ای که آنومی‌ را بوجود آورده بودند محقق نشوند‌،‌ ارزش‌های نهادینه شده‌ای نظیرعقلانیت‌ موجب وقوع آنومی نهادی مجدد خواهند شد.