تأثیر سیاست کاهش یارانه آب آبیاری بر تقاضای آب کشاورزان و سطح زیرکشت محصولات زراعی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

3 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل ، ایران

4 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان. زاهدان، ایران

doi
چکیده

بخش کشاورزی بزرگ‌ترین مصرف­کننده آب در کشور است که با توجه به خشکسالی­های دهه­های اخیر، امنیت غذایی و مدیریت صحیح منابع آب از اهمیت ویژه­ای برخوردار است؛ بنابراین، ارائه روش­های صحیح مدیریتی برای صرفه­جویی مصرف آب و کاهش خسارات ذخایر آبی ضروری است. بدین منظور، برای مصرف بهینه این نهاده از سیاست کاهش یارانه آب آبیاری کشاورزی بخش مرکزی شهرستان بافت با استفاده از مدل برنامه­ریزی ریاضی مثبت استفاده شد. داده­های تحقیق با به‌کارگیری روش نمونه­گیری تصادفی با تکمیل 150 پرسشنامه و داده­های اداره جهاد کشاورزی شهرستان بافت برای سال زراعی 98-97 گردآوری شد و برای تخمین داده­های (مانند سطح زیر کشت، نهاده آب و عملکرد) محصولات زراعی منطقه از نرم‌افزار گمز استفاده شد. نتایج نشان داد که با افزایش قیمت نهاده­ آب آبیاری سطح زیر کشت محصولات جو و گندم با شیب تند و محصول یونجه با شیب ملایم کاهشی می­شوند و سطح زیر کشت محصول ارزن افزایش پیدا می­کند. همچنین، درآمد ناخالص و مصرف آب آبیاری منطقه تحت اعمال سیاست­های کاهش یارانه آب کاهش پیدا می­کند. الگوی کشت کشاورزان به نفع محصولاتی که میزان درآمد بیشتری را به ازای هر واحد آب مصرفی تولید می­کنند، تغییر می­کند. ازاین‌رو، در اولویت قرار دادن سیاست کاهش یارانه آب آبیاری، در تصمیم­گیری و برنامه­های سیاستی به‌عنوان راهبردی مناسب و کاربردی جهت افزایش ذخایر منابع آبی منطقه توصیه می­شود.