پژوهشی پیرامون مالیت «رمزارزها» با نگاهی بر اندیشۀ فقهی امام خمینی(ره)

نویسندگان

1 استادیار گروه فقه و حقوق خصوصی، دانشگاه شهید مطهری(ره)

doi
10.22067/jfiqh.2024.83559.1618
چکیده

«رمزارزها» به‌سبب نوظهوربودن، با ابهامات فقهی متعددی مواجه‌اند که یکی از مهم‌ترین آن‌ها، بررسی تحقق شرط «مالیت» به‌عنوان یکی از ارکان صحت بیع است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با تمرکز بر اندیشۀ  فقهی امام خمینی(ره)، به بررسی امکان احراز مالیت رمزارزها می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد: نخست آنکه مالیت مفهومی عرفی و به معنای برخورداری از ارزش مبادلی است که ریشه در رغبت دست‌کم بخشی از عقلا به یک چیز دارد؛ و دوم آنکه این معیار در مورد رمزارزها محقق است، زیرا استقبال گسترده، حجم قابل‌توجه معاملات و کارکردهای اقتصادی متمایز آن‌ها -همچون انتقال سریع و کم‌هزینه، شفافیت بالا و مقاومت نسبی در برابر مصادره- به‌روشنی از تحقق ارزش مبادلی آن حکایت دارد. بر این اساس، رمزارزها مصداق «مال» به شمار می‌آیند. بااین‌حال، احراز مالیت به‌تنهایی برای مشروعیت معاملات رمزارزی کافی نیست، بلکه صحت شرعی این معاملات منوط به فقدان موانع فقه فردی (مانند ضرر و غرر) و رعایت ملاحظات و ضوابط حکومتی (مانند قاعدۀ نفی سبیل) خواهد بود.