تحلیل تطبیقی مکتب سوسیالیسم در رمان «سال های ابری» اثر علی اشرف درویشیان و آثار ماکسیم گورکی (مادر و سه گانه)

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی-تطبیقی دانشگاه شهید باهنر کرمان

3 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید باهنر کرمان

doi
10.22059/jor.2019.271961.1782
چکیده

سوسیالیسم در اروپای پس از رنسانس، در دورۀ شکوفایی علمی و اجتماعی، سرانجام در روسیه، با انقلاب اکتبر 1917 وروی‌کار امدن اتحادجماهیر شوروی سوسیالیستی، به‌اوج پیروزی خود رسید. این انقلاب، کشورهای جهان، بخصوص همسایگان شوروی کمونیستی همانند ایران را تحت تأثیر خود قرار داد. آثار مورد نظر، روایت فرایند انقلاب­های دو کشور در سدة میلادی گذشته و زندگانی این نویسندگان چپ­گرا­ است که تفکرات سوسیالیستی را در تضاد با وضع موجود جوامع پیش رویشان بیان می­کنند. در این پژوهش با توجه به‌اصول سوسیالیسم، بر اساس مکتب آمریکایی ادبیات تطبیقی، به‌واکاوی شباهت­ها و تفاوت­های پنداشت‌های سوسیالیسم در جوامع ایران و روسیه پرداخته می‌شود. بررسی­ها مشخص می­کند که در آثار مورد توجه، انتقادهایی در زمینۀ مالکیت خصوصی سرمایه­داران محلی، خصومت اجتماعی پدید آمده در پی اختلاف طبقاتی، فئودالیتۀ مدرن، ظلم و جور تحمیل­شده به‌روستاییان، تخریب جایگاه اجتماعی زن در برابر مرد و عدم وجود امکان آموزش برای همۀ اقشار جامعه، با شدت و ضعف­ها و تفاوت­های فرهنگی، بیان شده­اند که نشان از تأثیرپذیری جامعۀ ایرانی از اندیشه­های انقلاب اکتبر 1917 روسیه است.