فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پرونده خیبرخان گودرزیان، تاجر ایرانی مقیم آمریکا، اگرچه از اساس بر پایه ادعاهای بی‌اساس و اسناد جعلی بنا شده بود، اما به‌دلیل حساسیت محمدرضا شاه پهلوی نسبت به حیثیت خاندان سلطنتی، به بحرانی دیپلماتیک میان ایران و ایالات متحده انجامید. در حالی که سنای آمریکا نهایتاً این اتهامات را مردود اعلام کرد، طولانی شدن فرآیند 5 ساله رسیدگی قضایی و ناتوانی واشنگتن در حل سریع موضوع، از نگاه محمدرضاپهلوی نشانه‌ای از بی‌اعتنایی نسبت به دغدغه‌های ایران در دولت دموکرات جانسون تلقی شد. این برداشت به تضعیف اعتماد متقابل انجامید و در بستر فضای پرتنش جنگ سرد و سابقه روابط سرد ایران و آمریکا در دوره جان اف کندی، شاه را به سمت متنوع‌سازی شرکای خارجی و گسترش همکاری‌های اقتصادی با اتحاد جماهیر شوروی سوق داد. بررسی این پرونده بر اساس اسناد وزارت خارجه آمریکا(FRUS) نشان می‌دهد چگونه یک ماجرای ظاهراً حاشیه‌ای توانست در سطح روابط بین‌الملل به عاملی تعیین‌کننده بدل شده، موازنه روابط تهران و واشنگتن را دگرگون سازد و زمینه‌ساز تغییرات پایدار در جهت‌گیری سیاست خارجی ایران نسبت به شوروی گردد.