فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از صدمات متداول در حوادث، شکستگی استخوان است که به‌معنای عام آن به شکل‌های مختلفی قابل وقوع است. جابه‌جایی استخوان یکی از انواع شکستگی است که در آن استخوان‌های شکسته از موضع خود جابه‌جا شده و برای درمان شکستگی و التیام لازم است ابتدا استخوان‌ها به جای خود بازگردانده شود. در احادیث متعدد برای جابه‌جایی استخوان میزان خاصی از دیه تعیین شده است. درعین‌حال در کتاب دیاتِ قانون مجازات اسلامی هیچ اشاره‌ای به این صدمه و میزان دیۀ آن نشده است. در پاره‌ای از موارد نیز دیۀ جابه‌جایی استخوان به‌اشتباه ذیل دیۀ دررفتگی مفصل استخوان درج شده است. این مقاله به هدف کشف ضابطۀ شرعی در تعیین میزان دیۀ جابه‌جایی استخوان (نقل العظم) و با رویکردِ نقد و تحلیل مواد مرتبط با صدمات استخوانی (مواد 569تا575) قانون مجازات اسلامی، به مطالعۀ متون روایی و فقهی پرداخته است. یافته‌های این پژوهش حاکی از این است که براساس متون روایی معتبر، میزان دیۀ جابه‌جایی استخوان -جز در موارد استثنا- به‌شکل ضابطه‌مند نصف دیۀ شکستگی عضو است که این میزان به دیۀ شکستگی عضو افزوده می‌شود؛ ازاین‌رو مناسب است مادۀ جدیدی مطابق قاعدۀ مذکور تأسیس و موارد استثنا نیز در تبصره بیان شود.