فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ا‌زآنجا‌که یکی از عوامل اصلی و محدود‌کننده‌ی توسعه‌کشاورزی نهاده‌آب می‌باشد، شناسایی شیوه‌های مدیریت‌منابع‌آب و تدوین سیاست‌های صحیح د‌راین‌بخش امری اجتناب‌ناپذیر است. مطالعه‌ی حاضر به‌بررسی اقتصادی هوشمند‌سازی چاه‌های کشاورزی و نقش آن در صرفه‌جویی مصرف‌آب در شهرستان‌های دهگلان‌و‌قروه واقع در استان‌کردستان پرداخته‌است. داده‌های‌مورد‌نیاز مربوط به‌سال‌زراعی 97-1396، بوده و از طریق مصاحبه و تکمیل پرسشنامه جمع‌آوری شده‌است. با‌توجه به اهداف پژوهش، شاخص‌های کارایی فنی، تخصیصی، اقتصادی و بهره‌وری کلی و جزئی عوامل تولید کشاورزان مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج تحقیق نشان داد که تنها 8/23 و 4/11 درصد به‌ترتیب گروه هوشمند و غیرهوشمند از کارایی فنی واحد برخوردار‌می‌باشند. نتایج کارایی تخصیصی و اقتصادی نشان داد که 1/3 و 9/2 درصد به ترتیب از گروه هوشمند و غیرهوشمند کارایی تخصیصی و اقتصادی واحد دارند. به عبارت دیگر نتایج مطالعه نشان‌داد که بیشتر کشاورزان در مقیاس نامناسب تولیدی خود قرار‌دارند. نتایج نشان‌داد که به طور متوسط بین بهره‌وری کلی اختلاف معناداری در گروه هوشمند و غیرهوشمند وجود‌ندارد. با توجه به‌نتایج تحقیق پیشنهاد می‌شود چنانچه هوشمندسازی با‌اهداف صرفه‌جویی منابع آبی مورد تأکید‌‌باشد لازم است تأثیر آن در بهره‌وری نهاده‌های تولید و کاهش سایر هزینه‌ها به غیر از نهاده‌آب و یا در فروش محصول (به‌عنوان مثال اولویت خرید‌تضمینی ازاین محصولات) دیده‌شود و یا اینکه با واقعی‌سازی قیمت آب از کشاورزان خارج از هوشمندسازی مالیات بر‌مازاد استفاده از منابع آبی اخذ‌شود. با‌توجه به نتایج بدست‌آمده، میزان مصرف آب در هکتار برای کشاورزان دارای چاه‌های هوشمند نسبت به کشاورزانی که چاه‌های آن‌ها هوشمند نیستند 48/12 درصد کاهش یافته است اما در بلند‌مدت با‌توجه به عدم وجود منافع اقتصادی و حتی وجود زیان اقتصادی در هوشمندسازی کشاورزی این صرفه‌جویی در منابع آبی به دلیل مخاطرات اخلاقی پیشرو نمی‌تواند تضمین‌شود.