اعتبارسنجی و تحلیل گزارۀ‌ «لاتَسقُطُ الصَّلاةُ‌ بحالٍ‌»

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران

2 دانشیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.

3 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.

doi
10.22067/jfiqh.2024.85344.1686
چکیده

برای وجوب نماز درصورت ممکن‌نبودن برخی از اجزا و شرایط و یا تزاحم آن با افعال دیگر، به گزارۀ «لاتَسقُطُ الصَّلاةُ‌ بحالٍ‌» استناد شده است. بررسی درستی انتساب این گزاره به امام معصوم(ع)، عیارسنجی محتوایی و گسترۀ دلالت آن با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و به‌روش توصیفی‌تحلیلی از اهداف این جستار است. یافته‌های پژوهش حکایت از آن دارد که این گزاره اولین‌بار به‌صورتی حدیث‌گونه در کتاب جواهر الکلام نقل شده است. هرچند باتوجه‌به عدم‌وجود این گزاره با این الفاظ در منابع روایی، در اصطلاح حدیث تلقّی نمی‌شود، اما همسویی محتوایی آن با قرآن کریم، سنّت، اجماع و دیگر قراین معتبر، درستی محتوایی آن را تأیید می‌کند. گسترۀ اعتبار گزاره، به‌جز مواردی چون: نماز در ایام حیض، زوال عقل و بیهوشی غیراختیاری که به‌اتّفاق فقیهان نماز در آن‌ها ساقط است، شامل فاقدالطهورین که بیشتر فقیهان قائل به جواز ترک نماز وی شده‌اند، نیز می‌شود.