فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مراد از تاریخمندی در سنت معصومان(ع)، وجود گزاره‌هایی در میان نصوص سنت است که بقا و اعتبار آن، وابسته به شرایط زمانی و موقعیت ویژۀ مؤثر در پیدایش آن است. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی‌تطبیقی، به بررسی آرای محقق نائینی و شهید صدر دربارۀ حدود تاریخی‌بودن در گزاره‌های صادرشده از معصومان می‌پردازد. براساس نتایج پژوهش، محقق نائینی اگرچه بخشی از قوانین حاکمیتی و اجتماعی را به حسب موقعیت، تاریخی و متغیر دانسته است، اما در محدودۀ متغیرها اصلاً وارد حوزۀ نص نشده و قوانین منصوص صادرشده از معصومان را مانند نصوص قرآن، ثابت و برای همیشه لازم‌الإجرا می‌داند؛ در مقابل، شهید صدر از شئون دوگانۀ معصوم در قانونگذاری سخن می‌گوید و بخشی از نصوص سنت را با عنوان احکام متغیر یا حکومی -با مشخصۀ مباح‌بودن- از ثابت‌ها و الزامی‌ها جدا نموده و تغییرپذیر دانسته است. همچنین این دیدگاه‌ها به‌رغم تأکید بر ثبات و تغییرناپذیری در بخشی از نصوص سنت، در لوازم خود، به تاریخی‎بودن بخش دیگری از نصوص و الزامیات کنونی سنت ورود پیدا می‌کند.