شبیهسازی عملکرد و بهرهوری آب گندم در دشت هندیجان با استفاده از مدل AquaCrop
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.
2 استادیار، گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.
3 استادیار، بخش آبیاری و فیزیک خاک، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،کرج، ایران
4 دانشیار، بخش آبیاری و فیزیک خاک، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،کرج، ایران
doi
چکیده
با توجه به اهمیت گیاه گندم، کاشت آن در بسیاری از دشتهای استان خوزستان انجام میشود. لیکن شرایط کاشت برای این گیاه زراعی در همه دشتها یکسان نیست. بنابراین نیاز است آزمایشهای متعددی برای تعیین شرایط مناسب کاشت آن انجام شود. این آزمایشها سبب صرف وقت و هزینه بسیاری میشوند. به همین دلیل استفاده از مدلهای گیاهی مانند AquaCrop برای بررسی سناریوهای مختلف تأمین آب آبیاری و تاریخ کاشت بسیار ضروری است. براساس این هدف، پژوهش حاضر به منظور ارزیابی مدل AquaCrop و شبیهسازی عملکرد و بهرهوری آب گندم در دشت هندیجان انجام شد. بدین منظور، دادههای مورد نیاز از 9 زمین زراعی در طی دو سال زراعی (1395-1393) برداشت شد. بیشترین عملکرد گندم در این مطالعه برابر با 1626 کیلوگرم بر هکتار (با بهرهوری آب 15/0 کیلوگرم بر مترمکعب) بود. نتایج صحتسنجی مدل AquaCrop نشان داد که این مدل برای شبیهسازی هر دو پارامتر عملکرد و بهرهوری آب دچار خطای بیشبرآوردی شد (≥0 میانگین خطای اریب). دقت (≤0.1 جذر میانگین مربعات نرمال شده) و کارایی (≥0 کارایی مدل) این مدل برای شبیهسازی هر دو پارامتر مذکور مطلوب بود. بنابراین از این مدل برای شبیهسازی عملکرد و بهرهوری آب گندم برای سه مقدار آب آبیاری 300، 500 و 700 میلیمتر در سه تاریخ کاشت دهه اول، دوم و سوم آبان استفاده شد. نتایج نشان داد که کاربرد آب آبیاری 700 میلیمتر و رعایت تاریخ کاشت دهه سوم آبان سبب دستیابی به عملکرد 1500 کیلوگرم بر هکتار و بهرهوری آب 5/0 کیلوگرم بر متر مکعب شد.