تفسیر قرآن و قانون اساسی؛ مشابهتهای سنت تفسیری فقه امامیه و حقوق آمریکا
نویسندگان
1 استادیار گروه فقه و حقوق، پژوهشکدهٔ زن و خانواده، قم، ایران
doi
10.22067/jfiqh.2024.85007.1672چکیده
این پژوهش با رویکردی تطبیقی، به بررسی مشابهتهای روششناختی در سنت تفسیری فقه امامیه و حقوق آمریکا میپردازد. با وجود تفاوتهای بنیادین در مبانی معرفتی و بسترهای فرهنگی، نتایج نشان میدهد که هر دو نظام در تفسیر متون مرجع خود ـ قرآن کریم و قانون اساسی ـ در چهار محور اصلی همگرایی دارند: محوریت معنای ظاهری و عرفی الفاظ، رویکرد اصالتگرایانه به معنا، احتیاط در پذیرش اهداف غیرمصرح قانونگذار، و بیتوجهی نسبی به پیامدهای اجتماعی تفسیر. تحلیل تطبیقی این وجوه اشتراک، افقهای تازهای را برای توسعه مطالعات تطبیقی در حوزه اصول فقه و نظریه تفسیر حقوقی میگشاید و زمینه گفتوگو میان دو سنت حقوقی ظاهراً ناهمگون را فراهم میآورد.