نشانگان تکنولوژی و رشد اشتغال‌زا در ایران: مورد کاوی صنایع تولیدی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 استادیار گروه اقتصاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.29252/jem.2020.100517
چکیده

متوسط نرخ رشد اقتصادی ایران در چهار دهه گذشته عددی مثبت بوده است؛ در حالی‌که، در طی این چهار دهه نرخ بیکاری بطور متوسط افزایش پیدا کرده است. بنابراین، مسئله‌ی اصلی در این مطالعه، عدم افزایش نرخ اشتغال متناسب با نرخ رشد اقتصادی است. برای این منظور، در ابتدا، با استفاده از روش آسیب شناسی رشد اشتغال‌زا به بررسی چالش رشد همراه با اشتغال پرداخته شده است. یکی از مهم‌ترین محدودیت‌های رشد اشتغال‌زا، عامل تکنولوژی تشخیص داده شده است. سپس با استفاده از روش رگرسیون کوانتایل و داده‌های مربوط به شاخص تکنولوژی، شاخص کشش اشتغال‌زایی رشد و شاخص پایداری در بهبود تکنولوژی، تأثیر تکنولوژی بر کشش اشتغال‌زایی رشد طی دوره زمانی 1369:1-1398:4، مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان می‌دهد که در دهک‌های ابتدایی، تاثیر تکنولوژی و پایداری در بهبود تکنولوژی بر کشش اشتغال‌زایی رشد بیش از دهک‌های پایانی است. و نیز در سالهای اخیر با بهبود تکنولوژی، تولید افزایش و اشتغال کاهش یافته است. بنابراین باید در کنار بهبود تکنولوژی به مسئله سازگار نمودن نیروی کار از کانال آموزش و مهارت افزایی با تغییرات تکنولوژی، توجه و تأکید گردد تا بتوان علاوه‌بر افزایش اشتغال، همراستا با بهبود تکنولوژی، از سرریزها و اثرهای بازدهی به مقیاس تکنولوژی در جهت حرکت به سمت تولید انبوه و افزایش تولید و اشتغال، بهره برد.