تحلیل اثر سرمایهگذاری مستقیم خارجی و واردات کالاهای سرمایهای بر شدت انرژی در بخشهای اقتصادی ایران
نویسندگان
1 کارشناس ارشد اقتصاد انرژی، گروه اقتصاد دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی، اصفهان، ایران
2 استادیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.29252/jem.2020.100519چکیده
به طور کلی سرمایهگذاری در تکنولوژیهای جدید چه از طریق جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی و چه از طریق واردات کالاهای سرمایهای، موجب کاهش شدت انرژی میشود. بر این اساس، هدف اصلی این پژوهش ارزیابی و مقایسه اثر سرمایهگذاری مستقیم خارجی و واردات کالاهای سرمایهای بر شدت انرژی بخشهای اقتصادی ایران است. برای این منظور از دادههای جمعیسازی نشده در بخشهای کشاورزی، حمل ونقل و صنعت و معدن طی دوره 1396-1372 استفاده و با روش آرلانو و باند در فضای دادههای تابلویی، الگوی مورد نظر برآورد شده است. علاوهبر دو متغیر فوق، از شاخص قیمت انرژی، ارزش افزوده و مجذور آن، درجه باز بودن تجاری و شاخص قیمت تولید کننده هر بخش و نرخ ارز حقیقی به عنوان متغیرهای توضیحی استفاده شده است. نتایج نشان میدهد که سرمایهگذاری مستقیم خارجی با یک وقفه، اثر معنادار و منفی بر شدت انرژی در همه بخشهای اقتصادی دارد، در حالی که واردات کالاهای سرمایهای اثر معناداری بر شدت انرژی بخشهای اقتصادی ایران نداشته و حتی ضریب با وقفه آن، شدت انرژی را افزایش داده است. علاوهبراین ارزش افزوده، شاخص قیمت انرژی و باز بودن تجاری بخشها رابطه منفی با شدت انرژی دارد. در نهایت شاخص قیمت بهای تولید کننده و نرخ ارز حقیقی رابطه مثبت با شدت انرژی دارد. بر این اساس، جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی نسبت به واردات کالاهای سرمایهای به منظور کاهش شدت انرژی در بخشهای اقتصادی در الویت قرار است