زاویهدید و کانونیگری در «آن روزها»ی طه حسین و «روزها»ی محمدعلی اسلامی ندوشن
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
doi
10.22103/jcl.2020.2536چکیده
زاویۀ دید یکی از مهمترین عناصر متون روایی است. زاویۀ دید ، جهان بینی نویسنده و هنرمند را نسبت به جهان، انسان و جامعه نشان می دهد. «آن روزها» و «روزها» که از خواندنیترین نمونه های خودزندگینامه نویسی معاصر هستند، در آستانۀ یکی از حساسترین ادوار تاریخی، دوران گذار از جامعۀ سنتی به دنیای مدرنیته، با دو زاویۀ دید متفاوت تحریر شدهاند. خودزندگینامه ها غالباً با زاویۀ دید اول شخص نوشته می شوند. محمدعلی اسلامی ندوشن در«روزها» از همان زاویۀ دید معمول و متداول در خودزندگینامه نویسی بهره می گیرد، اما طه حسین با زاویۀ دید سوم شخص به روایت دغدغه های فکری و ذهنی خود و جامعه اش می پردازد. مؤلّفه هایی چون ادبی ـ زیباشناختی، ایجاد فاصلۀ هنری، روحیۀ ساختارشکنی و انقلابی و همچنین پوشاندن ضعف نابینایی در«آن روزها» و واقعگرایی و گزارش عینی و زنده جامعۀ ایرانی و اصلاح طلبی نویسنده در «روزها» از مهمترین عوامل این گزینش می تواند باشد. این مقاله عوامل انتخاب این دو نظرگاه و زاویۀ دید متفاوت و چشم اندازهایی را که کانون توجه این دو نویسنده بوده است، مورد تجزیه و تحلیل قرارمی دهد.
