واکاوی ادلۀ مخالفان حجیت مذاق شریعت مبتنی بر تحلیل صُوَر استناد به مذاق شریعت
نویسندگان
1 مدرس خارج فقه و اصول حوزهٔ علمیهٔ قم، قم، ایران
2 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق، دانشکدهٔ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
doi
10.22067/jfiqh.2023.81317.1548چکیده
در خصوص حجیت مذاق شریعت بهمثابهِ دلیل بر حکم شرعی میان فقها اختلافِنظر وجود دارد و جستار حاضر با هدف واکاوی ادلۀ مخالفانِ حجیتِ مذاق شریعت با ابتنا بر صُوَر استناد به مذاق شریعت، بهروش توصیفیتحلیلی و بر پایۀ گردآوری دادهها بهشیوۀ کتابخانهای به بحث پرداخته است. یافتههای تحقیق حاکی از آن است که «برخورداری از تالیفاسدها» و «عدمذکر مذاق شریعت بهعنوان منبع مستقل فقاهتی» ازجمله دلایل فقها بر عدمحجیت مذاق شریعت است. مراد از تالی فاسدهایی که از آن سخن به میان میآید «محتملالوجهینبودنِ منبع پیدایش مذاق شریعت»، «خلط میان دو عنوان فرضیه و نظریه» و «احداث یک معنای شناور برای مذاق» است. واکاوی ادلۀ این گروه از فقها براساس تحلیل صُوَر استناد به مذاق نشان میدهد، برخی از اِشکالها و تالی فاسدهای مطرحشده درست و برخی دیگر نادرست است و درعینحال، دلایل دیگری بر عدمحجیت مذاق شریعت مطرح شده که باعث قوّتبخشیدن به فرضیۀ عدمحجیت مذاق شریعت میشود.
