نگرشی نو در باب حدود مداخلۀ ولی در ازدواج باکره: تبیین قلمرو حمایت و دخالت

نویسندگان

1 دانش‌آموختهٔ دکتری گروه حقوق خصوصی، دانشکدهٔ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانش‌آموختهٔ دکتری گروه حقوق خصوصی، دانشکدهٔ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22067/jfiqh.2024.81532.1558
چکیده

طبق مادهٔ 1043 قانون مدنی، ازدواج باکرۀ رشیده در هر موقعیت سِنّی و وضعیتی منوط به اذن ولی قهری است. در خصوص این حکم اختلاف‌نظرهای فراوانی در منابع فقهی وجود دارد و لازم است بررسی شود که باتوجه‌به مبنای تشریع لزوم گرفتنِ اذن ولی، آیا این حکم فراگیر است و همۀ موارد را در بر می‌گیرد یا می‎توان میان دختران از حیث نیازمندی به حمایت تفکیک قائل شد؟ بررسی‌ها نشان می‌دهد که لزوم اذن ولی، حکمی در راستای حمایت از دخترانِ کم‌تجربه و معطوف به افرادی است که نیازمند حمایت‌اند و هنوز به استقلال و دراختیارگرفتنِ امر خود نرسیده‎اند وگرنه الزام به گرفتن اذن برای دختر مستقل و مالک امر خود دیگر حمایت محسوب نیست، بلکه به دخالت نزدیک است. حاصل این پژوهش که به‌روش تحلیلی‌توصیفی سامان داده شده اینکه باتوجه‌به واقعیات روز جامعه و به پیروی از دیدگاه‌های فقهای متأخر لازم است باتوجه‌به ملاک‌های سن، شغل و مسکن مستقل، برخی دختران را از شمول حکم خارج دانست.