تأملی در اعتبار یا عدماعتبار تقدیم سوگند تکمیلی بر ادای شهادت (موضوع تبصرۀ مادۀ 209 ق.م.ا و قسمت اخیر بند ب مادۀ 230 و تبصرۀ مادۀ 277 ق.آ.د.م)

نویسندگان

1 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدهٔ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.

2 دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدهٔ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

doi
10.22067/jfiqh.2023.83115.1602
چکیده

مشروعیت قضاوت و اثبات دعاوی مالی با استناد به‌دلیل «یک شاهد و یمین» مورد وفاق فقیهان امامیه است، ولی در زمینۀ لزوم رعایت ترتیب میان اقامۀ شهادت و ادای سوگند میان فقیهان اختلاف‌نظر وجود دارد. آنان به‌طور مشهور نظریهٔ لزوم ترتیب و برخی دیگر، به‌ویژه فقیهان معاصر، نظریۀ عدم‌لزوم رعایت ترتیب را پذیرفته‌اند. قانونگذار در تبصرۀ مادۀ 209 قانون مجازات اسلامی و قسمت اخیر بند ب مادهٔ 230 و تبصرۀ مادۀ 277 قانون آیین دادرسی مدنی از نظریۀ مشهور پیروی نموده است. در این پژوهش که به‌روشِ توصیفی‌تحلیلی، موضوع را به بررسی گرفته، ضمن تبیین هریک از اقوال و تحلیل مستندات، به‌دلیلِ عدم‌‌کفایت ادلۀ قول مشهور و باتوجه‌به اطلاق روایات و دلایل دیگر، دیدگاه «عدم‌لزوم ترتیب» را به‌عنوان نظریۀ مختار برگزیده است.