تأثیر مصادر عربی بر ساخت واژگان فارسی معاصر بر پایۀ نظریۀ "تنوع واژگان" جانسون (بررسی موردی داستان «دار المجانین»، «ملکوت» و «گلیله مرد»)

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه اصفهان

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه اصفهان

doi
10.22103/jcl.2019.2278
چکیده

در کنار روابط انسانی، زبان‌ها نیز در حال داد و ستد هستند. بارزترین مصداق تعاملات زبانی وجود وام‌واژه‌های بیگانه در یک زبان است. با توجه به قدمت روابط ایران و عرب، زبان فارسی، تحت تأثیر زبان عربی، واژگانی را از آن به‌عاریت ‌گرفته‌است. بررسی و شناسایی این واژه‌ها در نظام ساخت‌واژی زبان فارسی اهمیت بسزایی دارد، از این رو، مقالۀ پیش‌رو سعی خود را برآن‌ گذاشته تا با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از داده‌های آماری بر پایۀ نظریۀ «تنوع واژگان» جانسون، مصادر عربی به‌کاررفته در ساختار واژگان فارسی را در داستان «دار المجانین» نوشتۀ محمدعلی جمال‌زاده، «ملکوت» نوشتۀ بهرام صادقی و «گیله مرد» نوشتۀ بزرگ علوی به‌عنوان آثار ادبی پیشگام داستان‌نویسی ایران بررسی‌کند. دستاورد پژوهش آماری، حاکی از آن است که در ساختار واژگان فارسی معاصر در طول 40 سال از مصادر ثلاثی مجرد زبان عربی در مقایسۀ با دیگر انواع مصادر این زبان به‌طور گسترده‌، استفاده شده‌است اما هر چه به طرف زمان کنونی پیش می‌رود از میزان آن کاسته می‌شود.