فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نوشتار حاضر به‌هدف نقد حجیت مذاق شریعت در استنباط حکم شرعی، به‌روش توصیفی‌تحلیلی و رویکردی انتقادی و گردآوری اطلاعات و داده‌ها به‌شیوۀ کتابخانه‌ای نگاشته شده است.مذاق شریعت واسطۀ میان ادله اجتهادی و فقاهتی است. بدین‌معنا که هرگاه دست فقیه از دلیل عام یا خاص در فرع فقهی تهی گشت قبل از مراجعه به ادلۀ فقاهتی با استکشاف مذاق شریعت از ادلۀ مختلف، در فروعات مختلف و استناد به آن به‌عنوان یک امارۀ ظنی، حکم فرع مزبور را کشف می‌کند. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که برای اثبات حجیت مذاق شریعت به‌عنوان منبع استنباط حکم، دلائلی ازجمله «سیرهٔ عقلا»، «اطمینان»، «حق الطاعة»، «ملاک حجیت خبر واحد»، «استشمام از روایات» و «استناد به استقرا» ذکر شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد تمامی دلایل مذکور قابل نقد و ردّند و حجیت مذاق شریعت به‌عنوان منبع و مصدر استباط حکم شرعی مناقشه‌پذیر است و درنتیجه حکم به عدم‌حجیت آن داده می‌شود.