فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به کمبود منابع آب در کشور، کاهش تلفات و افزایش بهره­وری مصرف آب در کشاورزی امری ضروری است. مدیریت و بهره­وری مصرف آب ضعیف در شبکه­های آبیاری و زهکشی نشان می­دهد که این بخش نیاز به توجه ویژه دارد. شبکه آبیاری و زهکشی درودزن فارس یکی از شبکه­های آبیاری و زهکشی مدرن کشور است که دشت حاصلخیز مرودشت که یکی از قطب‌های کشاورزی استان می­باشد را تغذیه می­نماید. تاکنون بررسی میدانی کمی در خصوص میزان نشت آب و راندمان توزیع در کانال­های آبیاری این شبکه انجام‌گرفته است. در این پژوهش تجربیات پژوهش­های قبلی در مورد روش­های برآورد میزان نشت آب در کانال آورده شد. میزان نشت و راندمان توزیع آب در کانال­های آبیاری درجه 3، در چهار منطقه اصلی آبیاری شبکه اندازه­گیری گردید. جمعاً 12 کانال و در هر کانال در سه بازه اندازه­گیری­ها انجام شد. میزان نشت آب با استفاده از روش دبی ورودی خروجی و به کمک میکرومولینه برآورد شد. راندمان توزیع آب نیز با توجه به میزان نشت و نسبت دبی خروجی به ورودی شبکه توزیع برآورد گردید. میزان تلفات نشت و تبخیر در شبکه درودزن با و بدون احتساب ادامه کانال­های سمت چپ و سمت راست به ترتیب حدود 488500 و 335900 مترمکعب بر روز بود. راندمان توزیع آب در کانال­های درجه 3 و4 حدود 81 درصد برآورد گردید. به‌طور متوسط حدود 15 درصد از آب رهاسازی شده در اثر نشت و تبخیر در کانال­های درجه 3 و 4 تلف گردیده است. بنابراین توصیه می­شود به‌منظور بهبود مدیریت شبکه درودزن، میزان تحویل آب در نقاط مختلف را با توجه به مقادیر نشت و راندمان­های برآورد شده تعیین نمود.