بررسی نمایش‌نامه‌‌ی شاه‌لیر شکسپیر بر اساس نظریات روان‌کاوانه‌ی ژاک لاکان و در پرتو مفهوم گفتمان ارباب

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات ایتالیایی، دانشکدة زبانها و ادبیات خارجی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانش‌آموختة دکتری زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکدة زبانها و ادبیات خارجی، پردیس البرز، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jor.2021.228878.2059
چکیده

مقالة حاضر با اتخاذ رویکرد روانکاوانة لاکانی و در پرتو مفهوم گفتمان ارباب ذیل مفهوم چهار گفتمان؛ به‌بررسی نمایشنامة شاه‌لیر شکسپیر می‌پردازد. پرسش اصلی مقاله چرایی جنون شاه‌لیر و بی‌نظمی متعاقب درگرفته در جامعه، پس از شرایط ثبات و نظم ابتدای نمایشنامه است. پژوهش حاضر نشان می‌دهد که چگونه به‌هنگامی که شاه‌لیر در مقام ارباب‌دال و جایگاه موضوع همان‌انگاری سوژه‌های خط‌خورده، از گفتمان حذف شده و حقیقت گفتمان ارباب برملا و پردة فانتزی گسیخته می‌شود، خدایگان و جامعه هر دو دچار جنون و آشفتگی می‌شوند. نخست، مفهوم گفتمان ارباب و اجزای آن شرح داده شده و تبیین می‌شوند و سپس با اتکا به‌شیوة واکاوی متن به‌پرسش‌های اصلی پژوهش پرداخته می‌شود.