عامل ناپیوستگی در نفوذ از جویچه تحت جریان ناپیوسته
نویسندگان
1 مربی پژوهشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران.
2 دانشیار موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
3 دانشیار پژوهشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران
doi
چکیده
یکی از روشهای افزایش راندمان کاربرد آب در اراضی فاریاب، استفاده از جریان ناپیوسته است. شبیهسازی و طراحی صحیح این روش آبیاری، نیازمند برآورد دقیق ضرایب معادلات نفوذ است. تعدد اندازهگیریهای مزرعهای و صرف زمان نسبتاً زیاد برای برآورد نفوذ در نقاط موردنظر از طول جویچه، از مطلوبیت روش مرسوم در برآورد ضرایب معادله نفوذ در جریان ناپیوسته میکاهد. بنابراین، بهمنظور ارزیابی عامل ناپیوستگی در نفوذ از جویچه تحت جریان ناپیوسته در نوبتهای مختلف آبیاری و معرفی نحوه کاربرد روش جویچه مسدود برای اندازهگیری نفوذ از جوچه تحت جریان ناپیوسته آزمایشی با کاربرد جریان ناپیوسته با زمان وصل 30 دقیقه و نسبت سیکل یکدوم با چهار بار جریان ناپیوسته، در دو نوبت آبیاری اول و دوم و در سه تکرار انجامشده است. برای انجام آزمایشهای نفوذپذیری، از روش جویچههای مسدود سازگار یافته با جریان ناپیوسته استفاده شد. کاربرد جریان ناپیوسته دارای توانائی و پتانسیل کاهش در نفوذ تجمعی با اعمال موجهای مختلف دارد. کاهش نفوذ در اثر کاربرد آبیاری ناپیوسته، درنهایت موجب کاهش نفوذ عمقی و بهبود وضعیت پیشروی جریان در جویچه شده و درنتیجه، موجب افزایش راندمان آبیاری و یکنواختی توزیع آب خواهد شد. با افزایش نوبت آبیاری، مقدار نفوذ تجمعی کاهش مییابد. نفوذ تجمعی در انتهای زمان وصل 30 دقیقه اول برای نوبت اول آبیاری (با مقدار 9363 میلیلیتر بر متر) بیشتر از نوبت بعدی (با مقدار 5858 میلیلیتر بر متر) بود. تفاوت سرعت نفوذ در موجهای دوم تا چهارم معنیدار نبود. کاربرد جریان با بیشتر از سه موج، موجب تغییر در سرعت نفوذ و بهبود کارآئی آبیاری نشد. پارامترهای معادله نفوذ کوستیاکف (k و a) در موجهای مختلف از آبیاری اول و دوم با تحلیل رگرسیون به دست آمد. توان معادله برابر43/0 بود. مقادیر پارامتر k در آبیاری اول، بیشتر از مقادیر آن در آبیاری دوم بود. عامل ناپیوستگی برای موجهای مختلف از آبیاریهای اول و دوم ارزیابی گردید. از عاملهای ناپیوستگی میتوان برای پیشبینی نفوذ تجمعی در موجهای آبیاری اول و دوم بر مبنای نفوذ تجمعی موج اول استفاده نمود.