عوامل پایداری در ترک: نتایج تجارب زیسته معتادان مرد بهبودیافته از عدم بازگشت به مصرف مواد

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مشاوره، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران

2 دانشیار روانشناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران. (نویسنده مسئول).

3 دانشیار روانشناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران.

doi
10.22054/rjsw.2018.11895
چکیده

هدف این پژوهش بررسی تجربه عوامل پایداری در ترک در تجربه معتادان بهبودیافته از عدم بازگشت به مصرف مواد بود. چارچوب نظری این پژوهش مدل مراحل تغییر و چارچوب انگیزشی این نظریه بود. این پژوهش با روش کیفی پدیدارشناسی توصیفی و با روش نمونه‌گیری هدفمند انجام‌ شده است. جمع‌آوری داده‌ها از طریق مصاحبه عمیق با مشارکت‌کنندگان تا رسیدن داده‌ها به اشباع ادامه یافت. تحلیل داده‌ها به ۳ مضمون اصلی و ۱۴ زیرمضمون فرعی منجر گردید که شامل: مضمون اول عوامل شروع‌کننده با درون‌مایه‌های فرعی تجربه خستگی جسمی و روحی، ادراک رسیدن به آخر خط، ادراک تهدید مصرف مواد و روشن شدن اراده منفی بود. مضمون دوم عوامل یاری‌دهنده با درون‌مایه‌های فرعی حمایت اجتماعی و ثبات اقتصادی، حمایت و پذیرش خانواده، بهره‌گیری از منابع کمکی و برقراری روابط رضایت‌بخش بود و مضمون سوم نیز عوامل اساسی با درون‌مایه‌های فرعی شرکت و مداومت در برنامه گروه همنوعان، کنترل وسوسه و ترس از بازگشت، گرایش به سمت معنویت، معنا جویی، رشد خودشناسی و درون‌نگری و تمایز گذاری میان ترک اصل و ترک غیر اصیل بود. یافته‌های این پژوهش ادبیات گذشته درزمینۀ ترک مؤثر اعتیاد و پیشگیری از بازگشت آن را گسترش می‌دهد.