ملاحظات کشاورزی، زیستمحیطی و اقتصادی در تعیین عمق زهکشهای زیرزمینی در مناطق خشک و نیمهخشک - مطالعه موردی دشت آزادگان
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه لرستان
2 استاد گروه آبیاری و زهکشی دانشگاه شهید چمران اهواز
3 استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه ایلام
4 استاد گروه آبیاری و زهکشی دانشگاه تهران
5 دانشیار موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، کرج، ایران
doi
چکیده
دیدگاههای گوناگونی در برآورد پارامترهای اساسی زهکشی بهویژه عمق نصب زهکشها وجود دارد. هرکدام از این دیدگاهها ملاحظات متفاوت کشاورزی (تهویه و کنترل شوری خاک)، زیستمحیطی (حجم و کیفیت زهاب) و اقتصادی (تراکم زهکشها در واحد سطح، راندمان ترنچر نسبت به عمق و هزینههای پمپاژ زهکشی) را مدنظر قرار میدهند و در نظر گرفتن هر یک از این ملاحظات ممکن است زهکشها را به سمت عمیق یا کمعمق شدن سوق دهد. این مقاله به معرفی دیدگاههای مختلف تعیین عمق نصب زهکشها و بررسی نتایج هر یک پرداخته است. سپس عمق نصب زهکشهای طرح زهکشی زیرزمینی اراضی دشت آزادگان که هماکنون در دست مطالعه و اجرا میباشد، با توجه به شرایط منطقهای برای هر یک از دیدگاهها تعیین میگردد. نتایج تحقیق نشان میدهد عمق نصب زهکشها در جهت رعایت مسائل زیستمحیطی کمترین و برای کنترل شوری بیشترین خواهد بود. همچنین نتایج نشان میدهد که در منطقه موردمطالعه استفاده از زهکشی کنترلشده برای بالا نگهداشتن تراز آب زیرزمینی در فصل آبیاری باهدف جلوگیری از زهکشی بیشازاندازه و پایین آوردن آن در فصل غیر آبیاری برای پیشگیری از صعود نمک در اثر تبخیر از آب زیرزمینی شور بهترین راهحل میباشد.
